Từng Bước, Từng Ngày Trong Ánh Sáng Hy Vọng - 30

Từng ngày... 

Câu chuyện “Khổng Tử mượn ô” được lưu truyền qua nhiều đời thể hiện rõ hòa khí ấy. Khổng Tử có khá nhiều môn sinh và ông hiểu rõ tâm tính của từng môn đệ. Một ngày Khổng Tử ra ngoài tản bộ, trời đổ mưa nhưng ngài lại không mang theo ô, vì vậy có môn đệ thưa rằng: “Con biết Tử Hạ có ô, thầy mượn của Tử Hạ đi ạ“. Khổng Tử đáp: “Không được, Tử Hạ vốn là người rất keo kiệt. Nếu như ta hỏi mượn ô, y không cho mượn thì đồng môn sẽ nói y không tôn trọng thầy. Còn nếu cho ta mượn, thì trong lòng y chắc chắn sẽ không vui”. Đây chính là dùng hòa khí đối đãi với người khác, trong giao tiếp cần phải hiểu rõ ưu điểm lẫn nhược điểm của người khác, không nên ép buộc người khác phải làm những việc họ không thích, hay làm mất thể diện của họ, và dùng hòa khí để bao dung họ.

Trong “Trung Dung” viết rằng: “Hỉ nộ ai lạc chi vị phát, vị chi trung, phát nhi giai trung tiết, vị chi hòa. Trung dã giả, thiên hạ chi đại bổn dã; hoà dã giả, thiên hạ chi đạt đạo dã. Trí trung hòa, thiên địa vị yên, vạn vật dục yên“ - Khi vui buồn, oán hận bi ai chưa biểu lộ ra ngoài thì gọi là “trung”. Khi biểu lộ ra rồi mà có thể ước chế thì gọi là “hòa”. “Trung” là bản tính căn bản nhất của mỗi người, “hòa” chính là đạo lý mà mọi người cần tuân theo. Khi đạt được cảnh giới “trung hòa”, thì trời đất yên ổn, vạn vật sinh sôi nảy nở.

"Hòa" là một trong những cảnh giới cao nhất mà văn hóa Trung Hoa truy cầu, là đạo lý ngàn đời trong quan hệ giữa người với người. Dùng hòa khí đối đãi với mọi người thì vạn vật thuận lợi, khi giao tiếp giữ thái độ cởi mở, ôn hòa, nhẹ nhàng thì có thể hóa giải mọi bất hòa, hiểu lầm, mâu thuẫn. Đạo lý giao tiếp chỉ có một từ “hòa”. Khi tâm hòa, thì khí bình, khí bình thì tâm trở nên rộng lớn, khi tâm rộng lớn thì bạn sẽ trở nên khiêm tốn, khi khiêm tốn và kính trọng trước người khác, bạn sẽ được nhiều người yêu mến và kính trọng hơn. Cũng giống như trong “Tăng Quảng Hiền Văn” thuyết rằng: “Phụ tử hòa nhi gia bất bại, huynh đệ hòa nhi gia bất phân, hương đảng hòa nhi tranh tụng tức, phu phụ hòa nhi gia đạo hưng“ - Cha con hòa hợp thì gia đình sẽ không sụp đổ, anh em hòa hợp thì gia đình sẽ không ly tán. Hòa hợp với mọi người xung quanh sẽ không xảy ra tranh chấp, mâu thuẫn. Vợ chồng hòa hợp thì gia đình càng thêm hạnh phúc, hưng thịnh.

Trong ánh sáng hy vọng...

Điềm tĩnh, trung hòa tâm tình, quân bình trong xử sự tạo nên phẩm chất của con người thể hiện sự can đảm. Thông thường, kiên trì, điềm tĩnh, quân bình biểu hiện trong một thời gian kéo dài và thầm lặng đối mặt với mọi trở ngại có thể xảy ra và vượt qua những thất bại lặp đi lặp lại, dần dần sẽ hình thành nên "hòa" tự bên trong một con người thầm nhuần sự kiên nhẫn của Đức Kitô trước sự bất nhất của môn đệ, sự nông cạn của đám đông và những mưu đồ đen tối của giới tinh hoa Dothái thời đó. Trong đời sống, lời rao giảng và những phép lạ, Chúa Giêsu biểu thị sự chấp nhận về một thực tế khắc nghiệt mà không phàn nàn, nhưng không có nghĩa là khuất phục và thỏa hiệp để an thân nhưng hướng trọn niềm tin về Thiên Chúa trong sự kiên nhẫn ở lại trong thánh ý Chúa Cha. Tất nhiên, nhân đức bình tĩnh để vững vàng vượt qua nghịch cảnh trong cuộc sống là hoa trái ân sủng Thánh Thần nơi bản thân. Khi đó, với ân sủng Thần Khí, Kitô hữu sẽ đạt được chiến thắng nhưng họ không khoe khoang mà vẫn trầm tĩnh. Nhược bằng bị thất bại, họ vẫn bình thản để tiếp tục và hoa trái Thần Khí mang lại là nhân đức khiêm nhường.  

Thánh Phaolô viết: "Còn hoa quả của Thần Khí là: Bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hoà, tiết độ. Không có luật nào chống lại những điều như thế." (Gl 5, 22-23) Chúa Giêsu nói: "Ai theo Tôi sẽ không đi trong tăm tối" (Ga 8,12). Đó là lời mời gọi bắt chước đời sống và thói quen của Người, nếu thực sự ao ước muốn được giác ngộ và tránh được mọi mù quáng của tâm hồn, hoàn toàn mở ra cho Thánh Thần hành động.

Chữ "Hòa" trong đời sống Kitô hữu có nghĩa là:

- Vượt lên trên cái tôi, chiến thắng chính mình, nghĩa là biết thắng vượt những chướng ngại do lòng ích kỷ gây ra; đừng quá nặng lòng với những lo toan tính toán lợi lộc cho bản thân mình; đừng kềm giữ mình trong cái nhìn thành kiến hay mặc cảm; đừng chặng đứng mình trước những hoàn cảnh khó khăn hay tâm địa xấu xa của người khác; đừng quay quắt với những buồn thương hay thất bại. Hãy cho mình được tự do thanh thoát để ra khỏi mình. Lúc đó, ta mới có niềm vui đích thực: niềm vui được lớn lên và tìm gặp lại bản thân mỗi ngày phong phú hơn.

- Không ngừng ra khỏi mình để hướng tới Thiên Chúa và tha nhân cách trọn vẹn hơn. Cuộc sống là một hành trình hướng tới để triển nở và hoàn thiện chính mình trong định hướng của Thiên Chúa. Thiên Chúa là khởi điểm vừa là đích điểm, tha nhân là tâm điểm, và bản thân ta là giao điểm. Sự hướng tới đòi ta bắt đầu từ chính Chúa, gắn liền với tâm điểm và đích điểm của đời mình trong sự liên kết. Sự hướng tới cho thấy rằng, kho tàng của ta ở đâu thì lòng trí ta hướng về nơi đó  (x. Mt 6,21). Điều này giúp ta dám coi nhẹ những điều thuộc trần gian, để tâm hồn được luôn hướng về Chúa trong bình an.

Nhờ vậy, ta mới có thể gặp Chúa trong sâu thẳm lòng mình và trong mọi người, mọi việc. 

Bước đi trong ánh sáng hy vọng...

Chữ "hòa" thật sự trở nên đỉnh cao của việc gặp gỡ, là niềm vui sâu xa được sống với Chúa và với tha nhân trong tình yêu. Chỉ khi tâm hòa, nhân hòa, thiên hòa, khi đó, ta hoàn toàn khi không còn ham muốn theo ý riêng, để sống theo ý Chúa trong mọi hoàn cảnh, để yêu mến người anh em mang mọi tính cách hành xử. Từ "hòa" cùng Chúa ngay trong lòng mình, ta mới có thể đi vào từ "hiệp" với mọi người cách đúng nghĩa nhất, không còn chấp mê trước những hình thức, tiểu tiết và cách thế bên ngoài. Sự bình an nội tâm và hạnh phúc chân thực hệ tại mức độ của "tâm bình, khí hòa" trong chính chúng ta.

Để được như vậy, mỗi ngày, hãy tha thiết đặt mình trong Chúa Thánh Thần để lắng nghe được tiếng thì thầm của Ngài; để được thấy mọi cái trong ánh sáng của Ngài; để hiểu được ước muốn và hành động của Ngài; để cảm nhận tình yêu và sức sống của Ngài đang tràn dâng trong tâm hồn; để ta được sống trọn vẹn mọi giây phút của đời mình trong Ngài, hầu trở nên con người đích thực của Ngài, mang lại hoa trái thiêng liêng phong phú cho cuộc sống hôm nay mà Thiên Chúa đang mong đợi.

Lạy Chúa Giêsu Kitô,

Để sống vì tình yêu, để yêu vì cuộc sống, xin cho con biết kiên trì, trung hòa, quyết liệt mà dịu dàng yêu những gì tốt đẹp, ghét những điều xấu xa. Xin cho con biết đưa tình yêu vào cuộc sống cách cụ thể, và đưa cuộc sống con  vào tình yêu cách chân thành sâu sắc. Để từng giây phút con yêu, làm nên cuộc đời con sống, hòa nhập cả hai nên một: sống là yêu, yêu là sống để Chúa luôn sống động trong con, và con luôn sống động trong Chúa. Amen.

 

Linh Mục F.x Bửu Minh